Bibliografia (gr. βιβλιο - książka + γραφία - piszę) – termin oznaczający zarówno uporządkowany według pewnych kryteriów i spełniający określone zadania informacyjne wykaz (spis) dokumentów pisanych, jak i dział nauki o utworach piśmiennictwa definiujący zasady tworzenia wspomnianych spisów.

Spis treści 1 Bibliografia (spis) 2 Bibliografia (nauka) 3 Zobacz też 4 Przypisy 5 Bibliografia 6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Bibliografia (spis)

Bibliografią jest wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych tych jednostek. Wykazy takie są opracowywane w różnych celach, i najczęściej spotykanymi są bibliografie biblioteczne lub zasobowe oraz bibliografie (w) indywidualnej publikacji (przypublikacyjne).

Bibliografie biblioteczne (zasobowe) mają postać katalogów opisów bibliograficznych dokumentujących i inwentaryzujących całość lub udostępnianą część zasobów piśmienniczych zgromadzonych w danej instytucji – bibliotece, składnicy, archiwum.

Bibliografia przypublikacyjna (załącznikowa) stanowi pożądany lub obowiązkowy element utworów piśmienniczych mających charakter informacyjny i/lub naukowy, a więc takich, które mają umożliwić weryfikację zawartych w nich treści. Do takich utworów należą m.in. książki naukowe, popularnonaukowe, zawodowe, rozprawy i artykuły naukowe, sprawozdania z prac badawczych. Autorzy takich publikacji najczęściej tworzą ich treść nie tylko na podstawie osobistych przemyśleń oraz badań, ale też zestawiają je z danych uzyskanymi z innych źródeł lub z takich źródeł korzystają albo też cytują niezbędne fragmenty in extenso. Jednocześnie w takim przypadku autor ma obowiązek dokładnego wskazania wykorzystanego źródła. Jest to wykonywane przez utworzenie określonego zestawu informacji zwanego opisem bibliograficznym, a zamieszczanego w publikacji na różne sposoby – przez wplecenie w tekst główny, lub wystąpienie w przypisach do poszczególnych fragmentów tego tekstu (tworząc przypis bibliograficzny), w podpisach pod ilustracjami, a także w przypisach tablicowych lub w tytułach tablic, wreszcie w postaci odrębnego wykazu tych opisów umieszczanego w końcu publikacji. Ta ostatnia postać – rozwiązanie zalecane i najczęściej stosowane – stanowi bibliografię lub literaturę przedmiotu i jest tytułowana Bibliografią, Piśmiennictwem, Wykazem literatury, Literaturą lub podobnie.

Zasady tworzenia wykazów bibliograficznych, ze wskazaniem odpowiednich norm polskich i międzynarodowych, podaje m.in. Barbara Osuchowska i Robert Chwałowski.

Według Barbary Osuchowskiej (Poradnik ..., str. 168-169) bibliografie są tworzone według najróżniejszych, zależnych od autora, koncepcji merytorycznych. Są więc bibliografie przedmiotu – pełne lub częściowe, wykazy wybranych pozycji źródłowych najnowszych lub obejmujących również starsze, spisy szczegółowe lub ogólne, podstawowe lub uzupełniające, pozycji tylko w konkretnym języku (np. polskim lub obcym), prac cytowanych, i in., wreszcie mogą występować niekiedy bardzo cenne bibliografie adnotowane, w których autor poszerza pozycje wykazu własnymi komentarzami (co czyni taką pozycję identyczną do przypisu).

Również hasła w encyklopediach mogą zawierać bibliografie, ale nie jest to wymóg powszechny, natomiast w Wikipedii z zasady większość haseł powinna zawierać takie spisy.

Według innych kryteriów można podzielić bibliografie na:

1. ogólne – o pełnym zakresie i zasięgu terytorialnym (bibliografie narodowe, czyli bazy BN);
2. specjalne – o ograniczonym zakresie i zasięgu terytorialnym (bibliografie wydawnictw zwartych, zawartości czasopism, osobowe, prac magisterskich lub podyplomowych);
3. dziedzinowe (z określonej dziedziny wiedzy, tematyki), a w tym:
   1. oprogramowania – lista wszystkich dokumentów mających związek ze specyfikowanym oprogramowaniem, w tym wszelkiego rodzaju dokumentacja, podręczniki, literatura na temat używanych narzędzi i opisy stosownych norm^[1];
4. adnotowane – zawierające informacje o treści opisywanej publikacji;
5. terytorialne, w tym narodowe – podmiotowe (dzieła wydane na terytorium danego regionu) i przedmiotowe (dotyczące określonego terytorium);
6. ikonograficzne – rycin, drzeworytów, miedziorytów, ilustracji, obrazów, dzieł sztuki;
7. osobowe – podmiotowe (publikacje określonej osoby) i przedmiotowe (dotyczące określonej osoby), występują np. w hasłach biograficznych w Wikipedii;
8. bieżące – rejestrujące dokumenty na bieżąco, w ciągu tygodnia, miesiąca, roku;
9. retrospektywne – dla dokumentów wydanych co najmniej na rok przed rejestracją)
10. prospektywne – spis dokumentów przygotowanych do opublikowania lub będących w toku publikacji;
11. kompletne – wszystkie dokumenty o określonych cechach;
12. selektywne (wybiórcze) – zalecające niektóre dokumenty o określonych cechach.

Pierwszymi bieżącymi bibliografiami narodowymi w Europie i na świecie były:

• 1797–1810 – Journal typographique et bibliographique (Francja)
• 1825 – Allgemeine Bibliographie fur Deutschland (Niemcy)
• 1837 – Publisher's circular (Wielka Brytania)
• 1870 – Bibliografia polska (zabór austriacki Polski)
• 1872 – Publisher's weekly (USA)
• 1898 – Cumulative book index (USA)

Z obcojęzycznych bibliografii dotyczących Polski mozna wymienić:

• 1969 - Bibliographie sur la Pologne. Pays - Histoire - Civilisation, Varsovie, PWN
• 1971 - Bibliographie des travaux des historiens polonais en langues étrangères parus dans les années 1945-1968 (opracowanie: Stefania Skwirowska, Wrocław, Ossolineum)

Od lat 50. XX wieku rozwijają się nowe formy bibliografii, jak np.:

• treści bieżące (current contents) – publikowane na bieżąco kopie spisów treści czasopism naukowych,
• indeks cytowań – opisy dokumentów cytowanych w przypisach i bibliografii załącznikowych wraz z opisami utworów je cytujących.

[edytuj] Bibliografia (nauka)

Zasady tworzenia bibliografii i opisów bibliograficznych są m.in. przedmiotem i celem działu nauki - bibliografii. Zajmuje się ona teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych, w tym książek, zestawianiem ich spisy na użytek nauki i praktyki, a także wypracowywaniem metodyki sporządzania spisów bibliograficznych. Spośród polskich bibliografów można wymienić Karola Estreichera, Stanisława Estreichera i Joachima Lelewela.

[edytuj] Zobacz też

• literatura przedmiotu
• literatura podmiotu
• piśmiennictwo
• WorldCat

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Elektroniczna baza bibliografii Estreichera
• Bazy Biblioteki Narodowej – Bibliografia artykułów z czasopism polskich
• Bazy Biblioteki Narodowej – Bibliografie książek polskich

Będzie śledztwo ws. torturowania więźnia CIA?

Warszawska Prokuratura Apelacyjna nie wyklucza, że wystąpi do Stanów Zjednoczonych z wnioskiem o udostępnienie materiałów dotyczących torturowania przez agentów CIA więźnia w więzieniu agencji znajdującym się na terenie Polski.

Watykan zaniepokojony apelem o palenie Koranu

Watykan oficjalnie wyraził zaniepokojenie inicjatywą pastora małego kościoła ewangelickiego z Florydy, który ogłosił rocznicę zamachów z 11 września 2001 roku w USA dniem palenia egzemplarzy Koranu.

PO, PSL i SLD: "Skandaliczny" wywiad Kaczyńskiego

Politycy z PO, PSL i SLD na wspólnej konferencji prasowej skrytykowali wywiad prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego opublikowany dziś w "Gazecie Polskiej". Ocenili go jako "skandaliczny", a niektóre zawarte w nim stwierdzenia jako "szkodzące polskiej racji stanu".

Maroko: 8 Portugalczyków zginęło w wypadku autokaru

Co najmniej ośmiu Portugalczyków zginęło, a 11 zostało rannych w wypadku, do którego doszło rano między hiszpańską enklawą Ceuta a miastem Tetuan na północy Maroka - podała marokańska policja.

Zawieszono ukamienowanie skazanej na śmierć Iranki

Egzekucja Iranki Sakineh Mohamadi Asztiani, skazanej na ukamienowanie za cudzołóstwo, została odłożona i rozpatruje się rewizję wyroku w tej sprawie - oświadczył w państwowej telewizji irańskiej rzecznik ministerstwa spraw zagranicznych.

lampy ogrodowe | Odzyskiwanie danych | Redlery | Forum Budowlane | mat.ranking-ofe.info| Ciekawostki turystycz | HOME