Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Kognitywistyka – dziedzina nauki zajmująca się zjawiskami dotyczącymi działania umysłu, w szczególności ich modelowaniem. Na jej określenie używane są też pojęcia nauki kognitywne (ang. Cognitive Science), bądź nauki o poznaniu.

Kognitywistyka jest nauką multidyscyplinarną, znajduje się na pograniczu wielu dziedzin, takich jak: psychologii poznawczej, neurobiologii, filozofii umysłu, sztucznej inteligencji, lingwistyki (lingwistyka kognitywna), oraz logiki i fizyki.

Główne obszary badawcze w obrębie tej dziedziny to reprezentacja wiedzy, język, uczenie się, myślenie, percepcja, świadomość, podejmowanie decyzji oraz inteligencja (inteligencja kognitywna).

Spis treści 1 Historia 1.1 Pierwsza rewolucja wiedzy o poznaniu i powstanie psychologii empirycznej 1.2 Druga rewolucja wiedzy o poznaniu i powstanie kognitywistyki 2 Cele 3 Działy kognitywistyki 3.1 Kognitywistyka symboliczna 3.2 Kognitywistyka subsymboliczna 4 Kognitywistyka w Polsce 5 Bibliografia 6 Zobacz też 7 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

Konferencja MIT – 11 września 1956 (m.in. Shannon, Newell i Simon, Chomsky, Miller): „dzień, w którym kognitywistyka wyskoczyła z łona cybernetyki i stała się szanowanym, interdyscyplinarnym przedsięwzięciem realizowanym na swój własny rachunek” (George Miller, 1979).

Kognitywistyka jako samodzielna dziedzina nauki wyodrębniła się w roku 1975 w Stanach Zjednoczonych. W roku 1976 zaczęto wydawać kwartalnik Cognitive Science. Program badaczy kognitywistyki został przedstawiony w tym samym roku przez Allena Newella oraz Herberta Simona w artykule Informatyka jako badania empiryczne.

[edytuj] Pierwsza rewolucja wiedzy o poznaniu i powstanie psychologii empirycznej

• Thomas Hobbes – umysł jako kalkulator
• David Hume – próba stworzenia mechaniki umysłu (na wzór Newtonowskiej mechaniki klasycznej)
• powstanie psychofizyki (Wundt, Weber, Fechner, Helmholtz)
• behawioryzm (Watson)

[edytuj] Druga rewolucja wiedzy o poznaniu i powstanie kognitywistyki

• powstanie dyscyplin obliczeniowych (lata 40. i 50. XX w.)
• powstanie i rozwój psychologii poznawczej (1956)
• dalszy rozwój neurobiologii i narodziny neuronauki
• rewolucja poznawcza w językoznawstwie (Chomsky)

[edytuj] Cele

Celami kognitywistyki są:

• wyjaśnienie procesów myślowych i modelowanie inteligencji,
• ich symulacja komputerowa,
• rozwój różnych mniej i bardziej „inteligentnych” urządzeń.

[edytuj] Działy kognitywistyki

Wyróżnia się też kognitywistykę symboliczną i subsymboliczną.

[edytuj] Kognitywistyka symboliczna

Kognitywistyka symboliczna koncentruje się na modelowaniu świadomych i abstrakcyjnych procesów myślowych, samoświadomości (metakognitywistyka, ang: metacognition), kognitywnym podejmowaniu decyzji (cognitive decision-making) i inteligencji socjokognitywistycznej/kognitywnej jako uniwersalnej własności jednostki, grupy, organizacji ludzkich i robotów. Tego typu działalność prowadzi do rozwoju nowego podejścia integrującego paradygmaty teorii systemów, inżynierii, nauk społecznych i kognitywistyki, tzw. inżynierii socjokognitywistycznej (lub socio-kognitywistycznej) rozwijanej przez Adama M. Gadomskiego w ramach meta-teorii TOGA (Top-down Object-based Goal-oriented Approach).

Od strony zastosowanych technologii, kognitywistyka symboliczna koncentruje się na rozbudowie tzw. baz wiedzy (KB - knowledge base)i budowie skomplikowanych Systemów Bazujących na Wiedzy (Knowledge Base System), które to realizują różne funkcje uważane za charakterystyczne dla systemów inteligentnych.

Jednym z ważnych, a nierozwiązanych jeszcze wystarczająco problemów kognitywistyki jest definicja świadomości, czyli zdolności syntezy i myślenia o własnym myśleniu.

[edytuj] Kognitywistyka subsymboliczna

Kognitywistyka subsymboliczna bazuje głównie na wyjaśnianiu procesów myślowych w mózgu ludzkim opartych na funkcjonowaniu sieci neuronowych. Coraz popularniejszym paradygmatem kognitywistyki subsymbolicznej staje się nauka, w której łączy się wzorce i modele pochodzące z tradycyjnych nauk o poznawaniu, psychologii, neurobiologii i wielu innych subdyscyplin nauk przyrodniczych.

Jednym z najbardziej znanych specjalistów w tej dziedzinie w Polsce jest Włodzisław Duch.

[edytuj] Kognitywistyka w Polsce

15 maja 2001 na II Krajowej Konferencji „Technologia informacyjna w zmieniającej się edukacji”, która odbyła się w Toruniu, powołano do życia Polskie Towarzystwo Kognitywistyczne. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu wydaje także pismo poświęcone tej dziedzinie nauki, Kognitywistyka i Media w Edukacji. Równolegle do tych działań na studiach filozoficznych utworzono specjalizację kognitywno-ontologiczną. Pod koniec lat 90. na toruńskiej uczelni odbywały się cykliczne „Konwersatoria kognitywne”, wykłady organizowane przez redakcję czasopisma Open Systems and Information Dynamics oraz Katedrę Logiki, a obecnie zajęcia z zakresu kognitywistyki prowadzi m.in. dr Tomasz Komendziński (lingwistyka kognitywna, poznanie ucieleśnione, teoria poznania, neurofenomenologia). W Toruniu odbywa się co roku krajowy zjazd członków Towarzystwa, połączony z tematyczną konferencją.

Od 2005 roku w Warszawie Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej prowadzi studia na kierunku neurokognitywistyki. W Poznaniu na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza (w Instytucie Psychologii) prowadzone studia kognitywistyczne (w roku akademickim 2009/10 kierunek ten ukończyli pierwsi absolwenci). W roku akademickiem 2010/2011 na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego uruchomiony zostanie kierunek kognitywistyka w trybie studiów stacjonarnych I stopnia.

[edytuj] Bibliografia

1. Wykłady Włodzisława Ducha
2. Wprowadzenie do inżynierii socjo-kognitywistycznej - Włoska Agencja Badawcza ENEA, Adam Maria Gadomski
3. Cognitive Science – hasło ze Stanford Encyclopedia of Philosophy (ang.)
4. Portal kognitywistyka.net – Z kraju

[edytuj] Zobacz też

• Psychologia
• Inteligencja
• Interakcja człowiek-komputer
• Ergonomia kognitywna
• Inżynieria kognitywna

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Kognitywistyka.net – polski wortal poświęcony kognitywistyce
• Polskie Towarzystwo Kognitywistyczne
• Kognitywistyka na UMK w Toruniu
• Cognitive Daily

Będzie śledztwo ws. torturowania więźnia CIA?

Warszawska Prokuratura Apelacyjna nie wyklucza, że wystąpi do Stanów Zjednoczonych z wnioskiem o udostępnienie materiałów dotyczących torturowania przez agentów CIA więźnia w więzieniu agencji znajdującym się na terenie Polski.

Watykan zaniepokojony apelem o palenie Koranu

Watykan oficjalnie wyraził zaniepokojenie inicjatywą pastora małego kościoła ewangelickiego z Florydy, który ogłosił rocznicę zamachów z 11 września 2001 roku w USA dniem palenia egzemplarzy Koranu.

PO, PSL i SLD: "Skandaliczny" wywiad Kaczyńskiego

Politycy z PO, PSL i SLD na wspólnej konferencji prasowej skrytykowali wywiad prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego opublikowany dziś w "Gazecie Polskiej". Ocenili go jako "skandaliczny", a niektóre zawarte w nim stwierdzenia jako "szkodzące polskiej racji stanu".

Maroko: 8 Portugalczyków zginęło w wypadku autokaru

Co najmniej ośmiu Portugalczyków zginęło, a 11 zostało rannych w wypadku, do którego doszło rano między hiszpańską enklawą Ceuta a miastem Tetuan na północy Maroka - podała marokańska policja.

Zawieszono ukamienowanie skazanej na śmierć Iranki

Egzekucja Iranki Sakineh Mohamadi Asztiani, skazanej na ukamienowanie za cudzołóstwo, została odłożona i rozpatruje się rewizję wyroku w tej sprawie - oświadczył w państwowej telewizji irańskiej rzecznik ministerstwa spraw zagranicznych.

nauka jazdy w krakowie | nowe domy | cdn optima | lampy ogrodowe | wymieniamy klamki| Ciekawostki turystycz | HOME